Matura bilingua per Rumauntschas e Rumauntschs
Scolar(a)s da lingua rumauntscha paun tscherner rumauntsch scu lingua materna e duos oters rams instruieus in rumauntsch e fer la matura bilingua. In cumbinaziun p.ex. cul ram cumplementer filosofia e rams musics es que üna preparaziun ideela per la Scoula ota professiunela da pedagogia (Scolaziun da magistra / magister) u per oters misters chi dumandan üna buna cumpetenza linguistica in rumauntsch.
La concurrenza tar plazzas da lavur attractivas es granda. Nus Rumauntschas e Rumauntschs savains tudas-ch uschè bain scu'ls oters, ma nus savains auncha üna lingua dapü ed imprendains facilmaing italiaun, spagnöl, portugais ed inglais. Da savair bain rumauntsch porta avantags. Bunas plazzas spettan: Ils mezs da massa e las scoulas secundaras, realas e medias haun difficulted dad occuper ils posts, tar la scoula primara nu vains üngüna reserva.
Rumauntsch scu prüma lingua:
- 4 lecziuns l'eivna
Biologia e geografia:
- 3./4. classa biologia cun 3 lecziuns l'eivna
- 5./6. classa geografia cun 3 lecziuns l'eivna
Listess plan d'instrucziun e listess cudeschs da scoula scu per la maturited in
tudas-ch.
Motivs per tscherner la matura bilingua
<typolist>
Scolaziun profuonda illa lingua materna e bilinguited equilibreda
La bilinguited e plurilinguited vain hoz arcugnuschida scu avantag pel svilup linguistic persunel. Nus vivains in üna regiun tipicamaing bilingua / plurilingua e pudains fer adöver da quels avantags.
</typolist>
<typolist>
Preparaziun ideela per la scolaziun da magistras e magisters
Sainza quista scolaziun stöglian studentas e students cumpenser pü tard illa Scoula ota da pedagogia deficits linguistics.
</typolist>
<typolist>
Potenziel da plazzas da lavur chi pretendan buna cumpetenza da rumauntsch
Sper ils misters da magister / magistra sün tuot ils s-chelins spordschan ils mezs da massa rumauntschs (pressa / radio / TV / ANR) sur 120 plazzas da lavur attractivas. Eir l?administraziun cumünela, chantunela e federela drouva collavuratuors cun bunas cumpetenzas in rumauntsch ed in püssas otras linguas. Impü do que bgeras incumbensas specielas (animaziun culturela, lectorats, traducziuns...)
</typolist>
Rumauntsch cun 2 lecziuns l?eivna
Eir quella pussibilted vain spüerta inavaunt e maina a la maturited in rumauntsch. Cun quista varianta haun scolaras e scolars 2 lecziuns supplementeras e paun demusser lur cumpetenza linguistica. Singuls scolars cumbineschan quista varianta cun biologia e / u geografia in rumauntsch.